Ntuziaka SEC Maka Nchịkwa Ụlọ Ọrụ na FỌM 01 E Megharịrị E bipụtara: Ọktoba 10, 2020

NTUZIAKA NCHỊKWA ỤLỌ ỌRỤ

Financial Reporting Council of Nigeria wepụtara Ụkpụrụ Nchịkwa Ụlọ Ọrụ Naịjirịa (NCCG) n’afọ 2018, nke dochiri ụkpụrụ nchịkwa ụlọ ọrụ niile dịbu maka ngalaba dị iche iche na Naịjirịa. Securities and Exchange Commission mechara mepụta Ntuziaka Nchịkwa Ụlọ Ọrụ SEC (SCGG). Ụlọ ọrụ ọha aghaghị ịgbaso ihe NCCG na SCGG kwuru.

Ụkpụrụ Nchịkwa Ụlọ Ọrụ Naịjirịa (NCCG) 2018 metụtara ngalaba akụ na ụba niile. Otú ọ dị, n’ihi ọdịdị pụrụ iche nke Ahịa Isi Ego, SEC na-ewepụta usoro omume ndị ọzọ a na-atụ aro dịka ntuziaka, nke e si n’ọtụtụ akụkụ nweta na 2011 Ụkpụrụ SEC Maka Nchịkwa Ụlọ Ọrụ Ọha na Naịjirịa. A kwenyere na ntuziaka ndị a ga-eme ka ụkpụrụ nghọta, ịza ajụjụ, na ezi nchịkwa ụlọ ọrụ sikwuo ike, n’enweghị igbochi azụmahịa na ihe ọhụrụ karịa oke.

E haziri Ntuziaka ndị a dịka Ụkpụrụ Ụkpụrụ Nchịkwa Ụlọ Ọrụ Naịjirịa 2018 si dị.

Ụlọ ọrụ ọha aghaghị ịgbaso ihe Ụkpụrụ Nchịkwa Ụlọ Ọrụ Naịjirịa 2018 na Ntuziaka Nchịkwa Ụlọ Ọrụ SEC chọrọ.

Ntuziaka ndị ahụ bụ ndị a;

Ntuziaka 1 – NHAZI NA NDỊ MEJUPỤTARA BỌỌDỤ

Ọnụ ọgụgụ ndị otu Bọọdụ agaghị adị n’okpuru ise (5).

Ntuziaka 2 – NDỊ EZINỤLỌ NA NDỊ NDÚZI NỌ NA BỌỌDỤ ỤLỌ ỌRỤ DỊ ICHE ICHE

2.1. Iji chekwaa nnwere onwe Bọọdụ, ihe karịrị ndị otu abụọ sitere n’otu ezinụlọ agaghị anọ n’otu oge na Bọọdụ ụlọ ọrụ ọha.

2.2. Iji chekwaa echiche ziri ezi na nnwere onwe Bọọdụ, e kwesịrị ịkụda omume nke otu onye ịnọ na bọọdụ ụlọ ọrụ abụọ ma ọ bụ karịa. Otú ọ dị, ma ọ bụrụ na nke a ga-eweta esemokwu ọdịmma, dịka ịnọ na bọọdụ ụlọ ọrụ ndị na-asọmpi, a ga-amachibido ya.

Ntuziaka 3 – Ndị Ọrụ Bọọdụ

E kwesịrị ime ka akwụkwọ Bọọdụ dịrị onye otu Bọọdụ ọ bụla opekata mpe otu izu tupu ụbọchị nzukọ Bọọdụ ma ọ bụ kọmitii.

Ntuziaka 4 – NDỊ NDÚZI NỌỌRỌ ONWE HA NA-ABỤGHỊ NDỊ ISI NA-ARỤ ỌRỤ KWA ỤBỌCHỊ

4.1. Ụlọ ọrụ ọha ọ bụla aghaghị inwe opekata mpe otu onye nduzi nọọrọ onwe ya na Bọọdụ ya.

4.2. Onye nduzi nọọrọ onwe ya:

1. Agaghị abụ onye mmekọ ma ọ bụ onye isi ọrụ n’ụlọ ọrụ nyocha akaụntụ iwu chọrọ, ụlọ ọrụ nyocha akaụntụ ime, ụlọ ọrụ iwu, ma ọ bụ ụlọ ọrụ ndụmọdụ ọzọ nwere mmekọrịta dị mkpa na ụlọ ọrụ ahụ; ma ọ bụ
2. Ọ bụghịbu onye mmekọ ma ọ bụ onye isi ọrụ n’ụlọ ọrụ ọ bụla dị otu ahụ n’ime afọ ego atọ bu ụzọ tupu nhọpụta ya.

Ntuziaka 5 – Nhọpụta na Nchịkwa

Kọmitii Nhọpụta na Nchịkwa aghaghị ịrụ ọrụ ndị a:

1. Nyochaa arụmọrụ na ịdị irè nke Bọọdụ ụlọ ọrụ ndị nọ n’okpuru ya kwa afọ ebe ọ metụtara;
2. Kwadebe nkọwa ọrụ maka ọkwa Onye Isi Oche, gụnyere nyocha oge onye a na-atụ aro ga-etinye n’ọrụ ahụ; na

• Nye aka n’akụkọ kwa afọ nke ụlọ ọrụ ahụ gbasara ụgwọ a na-akwụ ndị nduzi.

Ntuziaka 6 – Kọmitii Nyocha Akaụntụ

Mgbe ọ dị mkpa, Kọmitii ahụ nwere ike nweta ndụmọdụ ndị ọkachamara si n’èzí.

Ntuziaka 7 – Kọmitii Nlekọta Ihe Ize Ndụ

CEO/MD, ndị nduzi na-arụ ọrụ nchịkwa kwa ụbọchị na onye isi ngalaba nyocha akaụntụ ime aghaghị ịga nzukọ Kọmitii Njikwa Ihe Ize Ndụ.

Ntuziaka 8 – Ịhọpụta Ndị Otu Bọọdụ

8.1. Mgbe a na-ahọpụta mmadụ na Bọọdụ, e kwesịrị ime ka ndị nwe òkè mara esemokwu ọdịmma ọ bụla dị adị ma ọ bụ nke nwere ike ịpụta, gụnyere ma onye a na-atụ aro ka a họpụta ọ nọ na bọọdụ ụlọ ọrụ ndị ọzọ.

8.2. Akwụkwọ ozi nhọpụta kwesịrị ịgụnye ihe ndị a:

1. Nchịkọta ikike onye nduzi;
2. Usoro ụlọ ọrụ ahụ ji enyocha arụmọrụ onye nduzi, na

• Ọrụ nkwekọrịta ndị ọzọ ọ bụla.

Ntuziaka 9 – Nyocha Arụmọrụ Bọọdụ

Onye Isi Oche ga-elekọta nyocha arụmọrụ Onye Isi Nchịkwa kwa afọ. CEO/MD ga-emekwa nyocha arụmọrụ ndị nduzi na-arụ ọrụ nchịkwa kwa ụbọchị kwa afọ dabere na ụkpụrụ e kwekọrịtara ma ọ bụ ihe ngosi arụmọrụ.

Ntuziaka 10 – Ụgwọ na Uru Ọrụ

10.1. Atụmatụ ụgwọ na uru ọrụ kwesịrị ịkọwa usoro a ga-eji kpebie ụgwọ ndị nduzi na-arụ ọrụ nchịkwa kwa ụbọchị na ndị na-adịghị arụ ọrụ nchịkwa kwa ụbọchị, site n’enyemaka ndị ndụmọdụ si n’èzí ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa.

10.2. Bọọdụ aghaghị ịkwado ụgwọ onye nduzi ọ bụla na-arụ ọrụ nchịkwa kwa ụbọchị, gụnyere CEO, n’otu n’otu, na-atụle kpọmkwem mkpa nkà na ahụmịhe ya nwere nye ụlọ ọrụ ahụ n’oge ahụ.

10.3 Mgbe nhọrọ ịzụta òkè ụlọ ọrụ bụ:

1. akụkụ ụgwọ ma ọ bụ uru a na-enye ndị isi ọrụ, Bọọdụ aghaghị ịhụ na a naghị etinye ọnụahịa ha n’ọnụ ala pụrụ iche ma e wezụga ma SEC nyere ikike. A gaghị enwe ike iji ụgwọ ọ bụla dị otu a a yigharịrị mee ihe ruo otu afọ gachara mgbe oge kacha nta nke ọrụ onye nduzi gwụsịrị; na
2. akụkụ ụgwọ a na-enye ndị nduzi, e kwesịrị ịtọ oke ha n’afọ ego ọ bụla ma nweta nkwado ndị nwe òkè na nzukọ izugbe.
   • Ụlọ ọrụ aghaghị igosi n’akụkọ kwa afọ ha nkọwa òkè ụlọ ọrụ ndị nduzi niile nwere, gụnyere dịka a ga-asị na a tụgharịrị ha. Nkpughe ozi a ga-agụnye òkè ndị ha nwere n’ụzọ na-apụtaghị ìhè.
   • A ga-achọ ka ndị nduzi niile kpughee òkè ha nwere, ma ọ bụ nke ha n’onwe ha ma ọ bụ nke ha na-elekọta n’okpuru ntụkwasị obi, n’ụlọ ọrụ ọha a na-atụ aro ka a họpụta ha dịka onye nduzi, tupu a họpụta ha.
   • Bọọdụ ga-eme nyocha atụnyere ndị ọzọ site n’oge ruo n’oge gbasara ọkwa ụgwọ na uru ọrụ ya iji hụ na ụlọ ọrụ ahụ ka nwere ike ịsọ mpi.

Ntuziaka 11 – Ọrụ Nyocha Akaụntụ Ime

Atụmatụ nyocha akaụntụ ime kwa afọ dabere na ihe ize ndụ aghaghị:

1. leba anya n’ụdị ihe ize ndụ dị iche iche ụlọ ọrụ ahụ na-eche ihu, jikọta nke a na usoro nlekọta ihe ize ndụ; ii. mata mpaghara nyocha kacha mkpa na ebe ihe ize ndụ kacha ukwuu dị nye ụlọ ọrụ ahụ;

• gosipụta otu a ga-esi nye mmesi obi ike gbasara usoro ụlọ ọrụ ahụ ji elekọta ihe ize ndụ; na

1. gosipụta akụrụngwa na nkà dịnụ ma ọ bụ nke a chọrọ iji mezuo atụmatụ ahụ.

Ntuziaka 12 – Omume Azụmahịa na Ụkpụrụ Omume

Ndị nduzi, ndị Nchịkwa, na ndị ọrụ ndị ọzọ nwere ọrụ ịgbaso ụkpụrụ Ụkpụrụ Omume Azụmahịa na Ezi Omume mgbe niile, gụnyere ị:

1. chekwaa akụ ụlọ ọrụ ma hụ na a na-eji ha arụ ọrụ azụmahịa ziri ezi n’ụzọ na-arụpụta ihe;
2. jụọ ajụjụ kwesịrị ekwesị iji hụ na ụlọ ọrụ ahụ na-arụ ọrụ nke ọma, n’ụzọ dị irè, na n’usoro iwu iji mezuo ebumnuche ya;

• zere omume ndị nwere ike ime ka a tụfuo ntụkwasị obi n’ụlọ ọrụ ahụ, ma gbaa ndị ọrụ niile ume ka ha na ndị ahịa, ndị na-eweta ngwaahịa, ndị na-asọmpi, na ndị ọrụ ibe ha na-emekọrịta n’ụzọ ziri ezi;

1. ghara iji akụ ụlọ ọrụ mee ihe maka uru nke onwe ha ma ọ bụ jiri ya soro ụlọ ọrụ ahụ sọmpi;
2. debe ozi ha nwetara mgbe ha na-arụ ọrụ ha na nzuzo. Ozi ahụ ka bụ nke ụlọ ọrụ e si nweta ya; ekwesịghị ikpughe ya ma ọ bụ kwe ka e kpughee ya, ma e wezụga ma onye nyere ozi ahụ nyere ikike ma ọ bụ iwu chọrọ ka e kpughee ya.

Ntuziaka 13 – ỊDỊGIDE

13.1. Ụlọ ọrụ aghaghị ịghọta na nrụrụ aka bụ nnukwu ihe iyi egwu nye azụmahịa na mmepe mba, ya mere ọ bụ okwu metụtara ịdịgide nke azụmahịa na Naịjirịa.

13.2. Ụlọ ọrụ, Bọọdụ na onye nduzi ọ bụla aghaghị itinye onwe ha n’ịmekọ ihe n’ụzọ doro anya nakwa n’iwulite omenala iguzosi ike n’ezi ihe na enweghị nnabata ọ bụla maka nrụrụ aka na omume nrụrụ aka.

Ntuziaka 14 – Nkpughe Ozi

Iji kwalite ezi nchịkwa ụlọ ọrụ, ụlọ ọrụ aghaghị ịgbasawanye nkpughe ozi karịa ihe iwu chọrọ n’okpuru CAMA.

NTARAMAHỤHỤ MAKA AGHARA ỊGBASO ỤKPỤRỤ NCHỊKWA ỤLỌ ỌRỤ NAỊJIRỊA (NCCG) NA NTUZIAKA NCHỊKWA ỤLỌ ỌRỤ SEC.

Ụlọ ọrụ ma ọ bụ òtù ọ bụla mebiri ihe Ụkpụrụ Nchịkwa Ụlọ Ọrụ Naịjirịa na Ntuziaka Nchịkwa Ụlọ Ọrụ SEC kwuru ga-enwe ibu ọrụ ịkwụ ntaramahụhụ ego N500,000.00 n’oge mbụ, tinyere N5, 000.00 ọzọ maka ụbọchị ọ bụla mmebi iwu ahụ na-aga n’ihu, na/ma ọ bụ ịnata mmachi ọzọ ọ bụla Kọmishọn ahụ chere na ọ dabara n’ọnọdụ ahụ.