Ìtọ́sọ́nà fún Ìmúṣẹ Abala 60–63 ti Investments and Securities Act, 2007 Tí a tẹ̀ jáde: March 8, 2021

Àwọn ìwà ìbàjẹ́ ilé-iṣẹ́ tó gbòòrò kárí ayé ní 2001 ní í ṣe pẹ̀lú àìlera nínú ìròyìn ìṣúná àti àwọn ìlànà ìṣirò. Ní ìdáhùn, ọ̀pọ̀ agbègbè tí òfin ti ń ṣiṣẹ́ fi àwọn òfin lélẹ̀ láti mú kí ìṣípayá pọ̀ sí i, kí wọ́n sì dáàbò bo ìdúróṣinṣin àwọn ọjà ìṣúná. Gẹ́gẹ́ bí apá kan àwọn ìsapá láti ṣe àtúnṣe ìròyìn ìṣúná àwọn ilé-iṣẹ́ ní Nàìjíríà, Ìjọba Àpapọ̀ Nàìjíríà fọwọ́ sí Investments and Securities Act (ISA) tí a ṣàtúnṣe ní 2007, èyí tí ó sọ pé:

• Abala 60 (2) – olórí aláṣẹ àti olórí ẹ̀ka ìṣúná, tàbí àwọn olùṣiṣẹ́ tàbí ènìyàn tó ń ṣe irú iṣẹ́ wọn, gbọ́dọ̀ jẹ́rìí fúnra wọn pé àwọn àlàyé ìṣúná tí ilé-iṣẹ́ náà pèsè péye.
• Abala 61 (1) – ilé-iṣẹ́ tí ó ṣí sí ìdókòwò gbogbo ènìyàn kan gbọ́dọ̀ ṣètò ìṣàkóso inú ilé-iṣẹ́ lórí ìròyìn ìṣúná rẹ̀ àti ààbò àwọn dúkìá rẹ̀; ojúṣe ìgbìmọ̀ àwọn olùdarí sì ni láti rí i pé ìṣàkóso ìṣúná àti ìròyìn ilé-iṣẹ́ náà dúró ṣinṣin.
• Abala 61 (2) – àwọn olùdarí ilé-iṣẹ́ tí ó ṣí sí ìdókòwò gbogbo ènìyàn gbọ́dọ̀ sọ nínú ìròyìn ọdún rẹ̀ bí ètò ìṣàkóso inú ilé-iṣẹ́ náà ṣe munadoko tó.
• Abala 63 – olùṣàyẹ̀wò àkọọ́lẹ̀ ilé-iṣẹ́ tí ó ṣí sí ìdókòwò gbogbo ènìyàn gbọ́dọ̀ sọ nínú ìròyìn àyẹ̀wò rẹ̀ sí ilé-iṣẹ́ náà bóyá ètò ìṣàkóso inú ilé-iṣẹ́ wà, bóyá ó péye, àti bóyá ó munadoko tàbí kò munadoko.

A dá Ìgbìmọ̀ kan sílẹ̀ láti inú gbogbo ẹ̀ka iṣẹ́ náà, tí àwọn alábòójútó ètò ìṣúná, àwọn ẹgbẹ́ amòye ìṣirò, àwọn ilé-iṣẹ́ àyẹ̀wò àkọọ́lẹ̀ àti àwọn olùnípa mìíràn wà nínú rẹ̀, láti ṣe Ìlànà fún ìmúṣẹ. Ìlànà náà pèsè ìtọ́sọ́nà tó yẹ fún àwọn olùdarí tí yóò ṣe àwọn Ìṣàkóso Inú Ilé-iṣẹ́ lórí Ìròyìn Ìṣúná (ICFR), àti fún àwọn olùṣàyẹ̀wò àkọọ́lẹ̀ tí yóò ṣe àyẹ̀wò wọn, tí wọn yóò sì sọ bóyá wọ́n wà, bóyá wọ́n péye àti bóyá wọ́n munadoko tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́. Èyí ni láti rí i pé àwọn olùdarí ń lo ìlànà kan náà láti ṣàyẹ̀wò ICFR, kí ẹlòmíràn tí ó ní ìmọ̀ tó yẹ lè tún àwọn ìgbésẹ̀ kan náà ṣe, kí ó sì dé ìpinnu kan náà.

Àwọn olùdarí SEC ti ṣàyẹ̀wò ìròyìn Ìgbìmọ̀ náà, wọ́n sì ti fi àwọn àkíyèsí tó yẹ tí wọ́n gba lẹ́yìn fífi í hàn àwọn olùnípa àti gbogbo ènìyàn kún un.

Ìlànà náà bo àwọn nǹkan wọ̀nyí:

1. Ìjẹ́rìí Olúkúlùkù: Olórí aláṣẹ àti olórí ẹ̀ka ìṣúná, tàbí àwọn olùṣiṣẹ́ tàbí ènìyàn tó ń ṣe irú iṣẹ́ wọn nínú àwọn ilé-iṣẹ́ tí ó ṣí sí ìdókòwò gbogbo ènìyàn tí ń fi ìròyìn ìgbà dé ìgbà tàbí ìròyìn ọdún sílẹ̀, yóò kọ́ọ̀kan fọwọ́ sí ìjẹ́rìí tirẹ̀ tí ó ní ìsọfúnni tí Òfin náà béèrè.
2. Ojúṣe Àwọn Olùdarí lórí Ìṣàkóso Inú Ilé: Ilé-iṣẹ́ tí ó ṣí sí ìdókòwò gbogbo ènìyàn gbọ́dọ̀ dá ètò ìṣàkóso inú ilé sílẹ̀ fún ìròyìn ìṣúná rẹ̀ àti ààbò àwọn ohun-ìní rẹ̀; ojúṣe ìgbìmọ̀ àwọn olùdarí ni láti rí i pé ìṣàkóso ìṣúná àti ìròyìn ilé-iṣẹ́ náà jẹ́ olóòtítọ́.
3. Àyẹ̀wò Ọdọọdún Ìṣàkóso àti Ìròyìn Rẹ̀ lórí Ìṣàkóso Inú Ilé fún Ìròyìn Ìṣúná: Ìgbìmọ̀ àwọn olùdarí ilé-iṣẹ́ tí ó ṣí sí ìdókòwò gbogbo ènìyàn gbọ́dọ̀ sọ bí ètò ìṣàkóso inú ilé ilé-iṣẹ́ náà ṣe munadoko nínú ìròyìn ọdọọdún rẹ̀. Ìròyìn ọdọọdún náà gbọ́dọ̀ ní gbólóhùn pé ojúṣe ìṣàkóso ni láti dá ICFR tó péye sílẹ̀ àti láti máa pa á mọ́ fún ilé-iṣẹ́ náà, àti gbólóhùn tó ń dá ìlànà ìṣàkóso tí ìṣàkóso lò fún àyẹ̀wò bóyá ìṣàkóso inú ilé fún ìròyìn ìṣúná munadoko mọ̀.
4. Ojúṣe Àwọn Olùṣàyẹ̀wò Àkọọ́lẹ̀ Lóde láti Ròyìn lórí Ìṣàkóso Inú Àwọn Ilé-iṣẹ́ Tí Ó Ṣí Sí Ìdókòwò Gbogbo Ènìyàn: Olùṣàyẹ̀wò àkọọ́lẹ̀ lóde fún ilé-iṣẹ́ tí ó ṣí sí ìdókòwò gbogbo ènìyàn gbọ́dọ̀ sọ bóyá ètò ìṣàkóso inú ilé-iṣẹ́ náà wà, bóyá ó péye, àti bóyá ó munadoko tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́. Ìròyìn náà gbọ́dọ̀ wà nítòsí ìròyìn ìjẹ́rìí tó bá a mu (ojú ewé èrò olùṣàyẹ̀wò) tí olùṣàyẹ̀wò àkọọ́lẹ̀ lóde fún ilé-iṣẹ́ náà pèsè nínú àyẹ̀wò déédéé, tàbí ní apá kan nínú ìwé náà tó ṣáájú àlàyé ìṣúná ilé-iṣẹ́ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.

Securities and Exchange Commission ń gbé Ìlànà fún ìmúṣẹ àwọn Abala 60–63 ti Investments and Securities Act kalẹ̀ báyìí. A lè rí Ìlànà náà lórí ojú-òpó SEC ní https://sec-gov.onrender.com/resources/guidelines/

Ìlànà náà bẹ̀rẹ̀ sí í ṣiṣẹ́ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Síbẹ̀, àwọn ilé-iṣẹ́ tí ó ṣí sí ìdókòwò gbogbo ènìyàn gbọ́dọ̀ bẹ̀rẹ̀ sí í ròyìn ìbámu wọn nínú àwọn ìròyìn ọdún láti ìparí ọdún ìṣúná Oṣù Kejìlá 2021.