Ìjábọ̀ Ìrúfin

Ìfarajì yín sí ìwà títọ́ àti ìlànà ìwà rere ṣe pàtàkì fún mímú ìwà títọ́ dúró nínú àwọn ọjà ìṣúná. A mọrírì gidigidi ipa tí àwọn ẹni tó ń jabo ìwà àìtọ́ ń kó nínú ríràn wá lọ́wọ́ láti ṣàwárí àti dènà ìrúfin òfin tó ń ṣàkóso àwọn ìwé-ẹ̀rí ìdókòwò. A ṣe ojú-iwe yìí láti fún yín ní gbogbo ìsọfúnni tí ẹ nílò láti lóye ètò ìjábọ̀ ìwà àìtọ́ SEC àti bí ẹ ṣe lè jabo ìrúfin tí a fura sí.

Kí ni Ìjábọ̀ Ìwà Àìtọ́?

Ìjábọ̀ ìwà àìtọ́ ni fífi ìsọfúnni nípa ìrúfin òfin tó ń ṣàkóso àwọn ìwé-ẹ̀rí ìdókòwò tí a fura sí, ẹ̀tàn ilé-iṣẹ́, tàbí ìṣe arúfin mìíràn nínú ẹ̀ka ìṣúná ránṣẹ́ sí SEC. Àwọn ẹni tó ń jabo ìwà àìtọ́ ń pèsè ìsọfúnni pàtàkì tó ń ràn wá lọ́wọ́ láti dáàbò bo àwọn olùdókòwò, mú kí ọjà jẹ́ òdodo tí ó sì ṣí síta, àti mú kí àwọn tó ṣe ìwà àìtọ́ jíhìn.

Ìdí Tí Ìjábọ̀ Ìwà Àìtọ́ Fi Ṣe Pàtàkì:

• Ààbò Àwọn Olùdókòwò: Àwọn ìjábọ̀ yín ń ràn wá lọ́wọ́ láti mọ̀ àti dá àwọn ìṣe tí ó lè ṣe àwọn olùdókòwò nípalára tí ó sì lè ba ìgbẹ́kẹ̀lé ọjà jẹ́ dúró.
• Mímú Ìwà Títọ́ Ọjà Dúró: Àwọn ẹni tó ń jabo ìwà àìtọ́ ń ṣe àfikún sí ìwà títọ́ àti òdodo nínú àwọn ọjà ìṣúná.
• Mímú Kí Àwọn Tó Ṣe Ìwà Àìtọ́ Jíhìn: Ìsọfúnni yín lè yọrí sí ìgbésẹ̀ ìmúṣẹ òfin sí àwọn ènìyàn àti àjọ tí ń ṣe ìṣe arúfin.

Kí Ni A Lè Jabo?

Ẹ lè jabo onírúurú ìwà àìtọ́, títí kan àwọn wọ̀nyí, ṣùgbọ́n kì í ṣe wọ̀nyí nìkan:

• Ìṣòwò pẹ̀lú ìsọfúnni inú tí kò tíì di ti gbogbo ènìyàn
• Ẹ̀tàn ìṣúná tàbí àìbójúmu nínú ìṣirò ìnáwó
• Ìfọwọ́yí ọjà
• Àwọn ètò ẹ̀tàn Ponzi
• Àbẹ̀tẹ́lẹ̀ tàbí ìwà ìbàjẹ́
• Àwọn ọ̀rọ̀ èké tàbí fífi ìsọfúnni pàtàkì sílẹ̀ nínú àwọn ìwé ìfihàn
• Ìrúfin Foreign Corrupt Practices Act (FCPA)

Ààbò fún Àwọn Ẹni Tó Ń Jabo Ìwà Àìtọ́:

SEC ń fi àṣírí àti ààbò àwọn ẹni tó ń jabo ìwà àìtọ́ sí ọkàn gidigidi. Ètò wa ń pèsè àwọn ààbò fún àwọn tó bá fi ìsọfúnni hàn, títí kan:

• Ìjábọ̀ Láìfi Ìdánimọ̀ Hàn: Ẹ lè yàn láti má ṣe fi ìdánimọ̀ yín hàn nígbà tí ẹ ń fi ìsọfúnni ránṣẹ́.
• Ààbò Kúrò Nínú Ìgbẹ̀san: A ń dáàbò bo yín kúrò nínú ìgbẹ̀san láti ọ̀dọ̀ agbanisíṣẹ́ yín fún jíjabọ̀ ìwà àìtọ́.
• Ẹ̀bùn Owó: Àwọn ẹni tó ń jabo ìwà àìtọ́ tí wọ́n bá péye fún un lè gba ẹ̀bùn owó bí ìsọfúnni wọn bá yọrí sí ìgbésẹ̀ ìmúṣẹ òfin tó ṣàṣeyọrí.

Bí A Ṣe Lè Jabo

Fífi ìjábọ̀ ránṣẹ́ sí SEC jẹ́ ìlànà tó rọrùn:

1. Kó Ìsọfúnni Jọ: Kó gbogbo àlàyé tó ṣe pàtàkì jọ nípa àwọn ìrúfin tí a fura sí.
2. Fi Ìsọfúnni Ránṣẹ́: Lo Fọ́ọ̀mù Ìjábọ̀ Ìwà Àìtọ́ SEC láti fi ìsọfúnni rẹ ránṣẹ́. Ẹ lè rí fọ́ọ̀mù náà ní ìsàlẹ̀.
3. Dúró de Àyẹ̀wò: Ẹgbẹ́ wa yóò ṣàyẹ̀wò ìsọfúnni tí ẹ fi ránṣẹ́, àti pé, tí ẹ bá péye fún un, a lè kàn sí yín fún ìsọfúnni àfikún.
4. Pa Ìdánimọ̀ Mọ́ (Àṣàyàn): Ẹ ní àṣàyàn láti má fi ìdánimọ̀ yín hàn jálẹ̀ ìlànà náà.

ReportGov.Ng jẹ́ pẹpẹ ìjọba Nàìjíríà tí a fọwọ́ sí fún àwọn aráàlú láti fi ẹ̀dùn-ọkàn tàbí èrò wọn ránṣẹ́ nípa àwọn iṣẹ́ tí àwọn Ilé Iṣẹ́ Ìjọba Àpapọ̀, Ẹ̀ka àti Àjọ (MDAs) ń pèsè.

Presidential Enabling Business Environment Council (PEBEC) ló dá a sílẹ̀ láti mú kí fífi iṣẹ́ ìjọba ṣe fún aráàlú rọrùn, yanjú àwọn ìṣòro ọ̀rọ̀ ìṣàkóso, àti mú àyíká iṣowo Nàìjíríà dára sí i.

Nípa jíjabọ̀ àwọn ìṣòro—gẹ́gẹ́ bí ìdádúró, iṣẹ́ tí kò munadoko, tàbí ìwà àìtọ́ nínú iṣẹ́ ìjọba—ẹ ń ṣe àfikún sí àwọn àtúnṣe orílẹ̀-èdè, ìṣípayá nínú iṣẹ́, àti jíjíhìn.

Àkíyèsí: Àwọn pápá tí a fi (*) sí jẹ́ dandan. Ẹ lè yàn láti má ṣe fi ìdánimọ̀ yín hàn nígbà tí ẹ ń fi fọ́ọ̀mù yìí ránṣẹ́.

Fífi Fọ́ọ̀mù Ránṣẹ́: Jọ̀wọ́ ṣàyẹ̀wò ìsọfúnni yín dáadáa. Nígbà tí ẹ bá ní ìdánilójú pé gbogbo àlàyé tọ́ àti pé ó péye, tẹ bọ́tìnì "Fi ránṣẹ́" ní ìsàlẹ̀. Ẹ yóò gba imeeli ìjẹ́rìí pẹ̀lú nọ́ńbà ìtọ́kasí fún ìjábọ̀ yín.

Àwọn Ìbéèrè Tí A Sábà Máa Ń Béèrè: Ẹ ṣàbẹ̀wò sí ojú-iwe FAQ wa fún ìdáhùn sí àwọn ìbéèrè tí a sábà máa ń béèrè nípa ìjábọ̀ ìwà àìtọ́ àti ètò ìjábọ̀ ìwà àìtọ́ SEC.

Kàn Sí Wa: Bí ẹ bá ní ìbéèrè kankan tàbí ẹ nílò ìrànlọ́wọ́, ẹ má ṣe lọ́ra láti kàn sí wa ní whistleblowing@sec.gov.ng.

Ìfarajì yín sí ìjábọ̀ ìwà àìtọ́ ń ràn wá lọ́wọ́ láti rí i pé ẹ̀ka ìṣúná ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ìṣípayá àti ìwà títọ́. A mọrírì ìfarajì yín sí dídúró lórí àwọn ìlànà wọ̀nyí, a sì ń retí láti ṣiṣẹ́ pọ̀ pẹ̀lú yín láti dáàbò bo àwọn olùdókòwò àti mú òdodo dúró nínú ọjà.