Buƙatun Rajistar SRO/Ƙungiyar Kasuwanci An wallafa: October 25, 2023
JAGORORIN NEMAN RAJISTA
- Dole ne a kawo duk takardun da aka jera a ƙasa; buƙatu ne na wajibi.
- Dole ne a cika kowane Fom na SEC yadda ya kamata da duk bayanan da ake buƙata, tare da tabbatar da cewa ba a bar wani fili babu amsa ba, domin hakan zai sa fom ɗin su zama marasa inganci.
- Ba a ɗaukar cewa an miƙa nema sai an cika fom ɗin yadda ya kamata kuma an kawo duk takardun da ake buƙata
- Mutanen da kamfani ya ɗauki nauyin rajistarsu amma rajistar ta ƙare dole su sake fara tsarin rajista daga farko. (Duba Ƙa'idojin SEC 19 da 35 kamar yadda aka gyara su)
- Dole ne mutanen da ake shirin ɗaukar nauyin rajistarsu su ziyarci kowane ofishin SEC da sabbin hotunan fasfo guda uku (3) domin fara tsarin tantancewar 'yan sanda (wannan ya shafi masu neman rajista a matsayin irin waɗannan mutane a Hukumar a karon farko da waɗanda rajistarsu ta ƙare);
- Dole duk masu neman a ɗauki nauyin rajistarsu (ban da waɗanda ake canja wurin rajistarsu) su halarci horo da jarabawa kafin rajista. Waɗanda suka yi nasara, (muddin an kiyaye tsarin adadin mutanen da ake buƙatar ɗaukar nauyin rajistarsu) za a gabatar da su ga Kwamitin Tattaunawar Rajista domin a duba su.
- Dole a gabatar da DUK asalin takardu/takardun shaida ga jami'in SEC mai izini domin ya gani.
- Sabunta rajista kowace shekara: Bayan an amince kamfani ya yi aiki a matsayin mai gudanar da harkar kasuwar jari (CMO), dole ya sabunta rajistarsa kowace shekara ba a wuce 31 ga Janairu ba
- Hukumar na iya neman wasu ƙarin takardu da/ko bayanai da take ganin sun zama dole domin rajista.
- Za a kai ziyarar bincike ta zahiri ga kowane kamfani da ya nemi rajista yayin sarrafa neman rajistar,
- Samun kyakkyawar masaniya kan Ƙa'idoji da Dokokin Hukumar da Investments & Securities Act No 29 of 2007 da kuma Kasuwar Jarin ita ce muhimmin sharadin kafin rajista
BUƘATUN RAJISTA
Biyan Kuɗi
- Shaidar biyan Kuɗin Miƙa Fom/Nema – N100,000.00 (Naira Dubu Ɗari);
- Shaidar biyan Kuɗin Sarrafa Nema – N300,000 (Naira Dubu Ɗari Uku);
- Shaidar biyan Kuɗin Rajista – N1,000,000.00 (Naira Miliyan Ɗaya);
- Shaidar biyan kuɗin darakta– N100,000.00 (Naira Dubu Ɗari)
- Shaidar biyan kuɗin mutumin da kamfani ya ɗauki nauyin rajistarsa – N100,000.00 (Naira Dubu Ɗari) ga kowane sabon mai neman a ɗauki nauyin rajistarsa da N50,000.00 (Naira Dubu Hamsin) ga kowane mutum da ake canja wurin rajistarsa wanda kamfani ya ɗauki nauyinsa;
Fom:
- Fom SEC 5A da 3 da aka kammala yadda ya kamata – domin Kamfanin
- Fom SEC 2 da 2D da aka kammala yadda ya kamata – domin mutanen da kamfani ya ɗauki nauyin rajistarsu/duk daraktocin Kamfanin (Lura cewa kowane kamfani ko mutum da ke neman rajista a matsayin CMO domin wannan aikin dole ya kasance da aƙalla mutane uku da aka ɗauki nauyin rajistarsu; ɗayansu ya zama Jami’in Bin Ƙa’idoji wanda zai sa ido kan bin ISA 2007, Ƙa'idoji da Dokoki, sanarwa, jagorori, umarni da sauransu da Hukumar ko Gwamnatin Tarayya suka bayar).
- Fom SEC 2B da aka kammala yadda ya kamata – (Domin Canja Wurin Rajistar Daraktoci ko Mutanen da Kamfani Ya Ɗauki Nauyin Rajistarsu, a haɗa da kwafin wasikar murabus da wasikar amincewa da murabus daga tsohon mai ɗaukar aiki); dole a cika duk fom yadda ya kamata kuma a miƙa su kwafi biyu-biyu.
Daraktoci da Mutanen da Ake Shirin Ɗaukar Nauyin Rajistarsu
- Aƙalla mutane uku (3) da kamfanin ya ɗauki nauyin rajistarsu, ɗayansu ya zama Babban Darakta kuma Jami’in Bin Ƙa’idoji; (Kamfanonin da aka yi musu rajista/ke neman rajista don gudanar da ayyuka da yawa dole su ɗauki nauyin rajistar jimillar adadin mutanen da aka kayyade ga kowane aiki).
- Manajan Daraktan Kamfanin ya kasance cikin mutanen da kamfani ya ɗauki nauyin rajistarsu;
- Fom SEC 2 ya kamata ya nuna BVN na mai nema, bayanan banki, adiresoshin imel na hukuma (guda ɗaya ko fiye) da kuma cikakkun adiresoshin wasiƙa, lambobin waya da adiresoshin imel na tsofaffin masu ɗaukar aikinsa, bankunansa da masu ba shi shaida da aka zaɓa;
- A kawo kwafin wasikun ɗaukar aiki da jadawalin ayyuka (wanda ɓangarorin biyu suka sa wa hannu yadda ya kamata);
- A kawo wasikar murabus/wasikar amincewa da murabus ga mutumin da ake canja wurin rajistarsa;
- Cikakken tarihin rayuwar aiki (CV) na duk daraktoci da mutanen da ake shirin ɗaukar nauyin rajistarsu ya ƙunshi bayanan ayyuka a jere bisa lokaci tun daga makarantar sakandare, tare da nuna kwanaki da tsawon lokaci sarai. (Dole a faɗi dalilan barin duk ayyukan baya da kuma bayani kan duk kwanaki/tazara a tarihin aiki da ilimi);
- Kwafin takardun cancanta ciki har da na makarantar sakandare da takardun kammala hidimar NYSC/keɓewa daga hidimar (za a buƙaci a nuna wa SEC asalin takardun);
- Shaidar takardar shaidar canjin suna (ciki har da takardar rantsuwa ta kotu da wallafar jarida);
- Shaidar cewa mutanen da kamfani ya ɗauki nauyin rajistarsu suna da aƙalla shekaru huɗu na ƙwarewar aiki mai dacewa bayan kammala karatu, kamar yadda 'Ƙa'ida ta 20(4)' ta Ƙa'idoji da Dokokin Hukumar ta tanada
- Dole kowane mutumin da ake shirin ɗaukar nauyin rajistarsa ya ziyarci kowane ofishin SEC da sabbin hotunan fasfo guda uku domin fara tsarin tantancewar 'yan sanda (ga masu neman a ɗauki nauyin rajistarsu da waɗanda rajistarsu ta ƙare);
- Kwafin takardar izinin zama/aiki ga wanda ba ɗan Najeriya ba/mazauna ƙasar, za a buƙaci a nuna wa jami'in SEC asalin takardar domin dubawa
- Kwafin ingantacciyar takardar tantance kai (fasfo na ƙasa da ƙasa, katin shaidar ɗan ƙasa, lasisin tuƙi, katin zaɓe na dindindin, Takardar Shaidar Biyan Haraji ko takardun biyan kuɗin hidimomin gida)
Dole duk mutanen da kamfani ya ɗauki nauyin rajistarsu su kasance da ƙwarewar aiki mai dacewa bayan kammala karatu kamar yadda 'Ƙa'ida ta 20' ta Ƙa'idoji da Dokokin Hukumar ta tanada
Mafi Ƙarancin Jarin da Aka Biya da Takardar Inshorar Rashin Amincin Ma’aikaci
- Sabon rahoton asusu da aka yi wa binciken kuɗi
- Ingantacciyar takardar inshorar rashin amincin ma’aikaci da ke rufe aƙalla 20% na mafi ƙarancin jari da ake buƙata, wadda ƙarshenta zai kasance 31 ga Disamba;
Kamfanin da Ke Neman Rajista
- Bayanan kamfanin su ƙunshi, da sauransu, taƙaitaccen tarihinsa, tsarin gudanarwa da mallakar hannayen jari, manyan jami'ansa, da bayanan ayyukan baya da na yanzu;
- Suna da adireshin rassan kamfanin/kamfanonin da ke hulɗa da shi, nau'in kasuwancinsu da kaso na mallaka;
- Littafin jagorar ayyukan kamfanin, dandalin/kayayyakin ciniki, Allon Farashin Ciniki da Allon Bayanai/Na’urar Nuna Bayanan Ciniki, da kuma bayanai kan tsarin cinikin da za a yi amfani da shi;
- A bayar da bayanai kan tushen abokan cinikinku
- Tsarin kasuwancin kamfanin
- Jadawalin tsarin gudanarwar kamfanin
- A bayar da adireshin shafin yanar gizon kamfanin, adiresoshin imel, lambobin waya, da kuma sunayen shafukan kafofin sada zumunta (misali Facebook, Instagram, LinkedIn; twitter; da sauransu);
- A bayyana bayanai kan duk asusun da kamfanin ke amfani da su, ciki har da bayanan asusun.
Takardun Kamfani
Kwafi ɗaya na kowace takarda daga cikin waɗannan, wadda CAC ta tabbatar da ingancinta;
- Takardar Shaidar Kafa Kamfani
- Takardar Kafawa da Ƙa’idojin Tafiyar da Kamfani – ya kamata wannan ya ƙunshi ikon gudanar da aikin da aka kayyade;
Alkawari da aka yi rantsuwa a kansa na gaggauta miƙa wa Hukumar kwafin duk gyaran da aka yi wa Takardar Kafawa da Ƙa’idojin Tafiyar da Kamfani, takardar shaidar da Corporate Affairs Commission (CAC) ta bayar, Ƙa’idar Ɗabi’a, jagorori da sauransu, a cikin kwanaki goma sha huɗu (14) bayan irin wannan gyara;
- Fom na CAC masu nuna Bayanin Jarin Hannayen Jari, Rahoton Rabon Hannayen Jari da Bayanan Daraktoci (Lura cewa dole a nuna asalin takardar shaidar ga jami'in SEC mai izini domin dubawa);
- Sabbin bayanan asusu da aka yi wa binciken kuɗi ko rahoton yanayin kuɗi da aka yi wa binciken kuɗi ga bankunan da ba su kai shekara ɗaya (1) suna aiki ba, waɗanda ba su wuce kwanaki talatin (30) da fitarwa ba a lokacin miƙa su ga Hukumar, kuma daraktocin kamfani biyu suka sa wa hannu tare da wasikar tabbatarwa daga mai binciken kuɗi na waje. (Lura cewa rabewar kadarorin kuɗi za ta kasance 60% kadarori masu saurin zama tsabar kuɗi da 40% kadarorin dindindin da sauran kadarori)
- Alkawari da aka yi rantsuwa a kansa na gaggauta miƙa wa Hukumar kwafin duk
gyaran da aka yi wa ƙa'idojin cikin gida, dokoki ko ƙa'idojin ɗabi'a; - Alkawari da aka yi rantsuwa a kansa, wanda ke tabbatar wa Hukumar cewa duk bayanan da Kamfanin ya bayar, ciki har da duk bayanan banki, gaskiya ne kuma daidai ne. (Darakta ko sakataren kamfani ya sa wa hannu kuma a tabbatar da shi a gaban lauya mai ikon tabbatar da takardu);
- Alkawari da aka yi rantsuwa a kansa na adana bayanai yadda ya kamata da miƙa rahotannin da Hukumar za ta iya kayyadewa lokaci-lokaci, wanda darakta ko sakataren kamfani ya sa wa hannu (a tabbatar da shi a gaban lauya mai ikon tabbatar da takardu);
- Alkawari da aka yi rantsuwa a kansa na bin Ƙa'idoji da Dokokin SEC da Investments and Securities Act No.29 of 2007, wanda darakta ko sakataren kamfani ya yi (a tabbatar da shi a gaban lauya mai ikon tabbatar da takardu);