Kwamitoci da Kotuna
Masu Zaman Kansu
An wallafa: August 14, 2023
Fahimtar bangarori masu zaman kansu da kotuna waɗanda ke kare masu saka hannun jari da aiwatar da dokoki da ka'idoji na Securities and Exchange Commission.

Securities and Exchange Commission (SEC) ta Najeriya tana da hukumomi biyu da aka kafa, wato kwamiti da kotun musamman, domin yanke rikice-rikice da aiwatar da dokoki da ƙa’idojinta:
- Kwamitin Shari’o’in Gudanarwa (APC); da
- Kotun Zuba Jari da Takardun Jari (IST).
APC wata hukuma ce mai kama da kotu wadda ke sauraro da yanke shari’o’in zargin saɓa wa dokoki da ƙa’idojin da ke kula da kasuwar jari. Tana iya sanya takunkumi iri-iri ga waɗanda aka tabbatar sun saɓa, ciki har da tara, hana shiga harkar da dakatarwa.
IST kotu ce ta musamman wadda ke sauraro da yanke ɗaukaka ƙara kan hukunce-hukuncen APC. Haka kuma tana iya sauraro da yanke shari’o’in zargin saɓa wa dokoki da ƙa’idojin da ke kula da kasuwar jari waɗanda ba a kai gaban APC ba.
Yadda APC da IST ke Kare Masu Zuba Jari
APC da IST suna taka muhimmiyar rawa wajen kare masu zuba jari a kasuwar jari ta Najeriya. Suna samar wa masu zuba jari wurin warware rikice-rikice da masu gudanar da kasuwa da neman gyara kan zargin saɓa wa dokoki da ƙa’idojin kasuwar jari. Haka kuma APC da IST suna taimakawa wajen hana sake saɓawa ta hanyar sanya takunkumi ga waɗanda suka saɓa.
Ga wasu takamaiman misalan yadda APC da IST suka kare masu zuba jari a kasuwar jari ta Najeriya:
- APC ta sanya wa masu gudanar da kasuwa tara saboda ciniki da bayanan sirri, magudin kasuwa da sauran saɓawa dokoki da ƙa’idojin kasuwar jari.
- IST ta soke hukunce-hukuncen APC a wasu shari’o’i, inda ta gano cewa shaidar da aka gabatar ko doka ba ta goyi bayan hukunce-hukuncen APC ba.
- IST ta kuma bayar da umarni a kan masu gudanar da kasuwa saboda ciniki da bayanan sirri, magudin kasuwa da sauran saɓawa dokoki da ƙa’idojin kasuwar jari.
Yadda Ake Shigar da Ƙorafi ga APC ko IST
Idan kai mai zuba jari ne kuma kana ganin mai gudanar da kasuwa ya tauye hakkokinka, za ka iya shigar da ƙorafi ga APC ko IST.
Don shigar da ƙorafi ga APC, dole ne ka miƙa ƙorafi a rubuce ga Sakataren APC. Ƙorafin ya ƙunshi bayanai masu zuwa:
- Sunanka da bayanan tuntuɓarka
- Sunan mai gudanar da kasuwar da kake ƙorafi a kansa
- Cikakken bayanin abin da ake zargin ya saɓa
- Duk takardun shaida masu goyon baya
Don shigar da ƙorafi ga IST, dole ne ka miƙa takardar neman sauraro a rubuce ga Jami’in Rajista na IST. Takardar ta ƙunshi bayanai masu zuwa:
- Sunanka da bayanan tuntuɓarka
- Sunan mai gudanar da kasuwar da kake ƙorafi a kansa
- Cikakken bayanin abin da ake zargin ya saɓa
- Duk takardun shaida masu goyon baya
APC da IST manyan cibiyoyi ne a kasuwar jari ta Najeriya. Suna taimakawa kare masu zuba jari da kiyaye amincin kasuwa. Idan kai mai zuba jari ne kuma kana ganin mai gudanar da kasuwa ya tauye hakkokinka, ya kamata ka tuntuɓi APC ko IST don shigar da ƙorafi.